Αφγανιστάν: πρώτα οι Ρώσοι μετά οι Αμερικάνοι

Το Αφγανιστάν υπέφερε 43 χρόνια πολέμου, εξαιτίας μιας σειράς ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων. Η αποστροφή γι’ αυτό το σφαγείο είναι ο κύριος λόγος που η Καμπούλ και όλες οι άλλες μεγάλες πόλεις το Αφγανιστάν έπεσαν σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα στα χέρια των Ταλιμπάν.

Ίζαμπελ Ρίνγκροουζ

Ακόμα και πολλοί απ’ αυτούς που δεν υποστηρίζουν τις ιδέες των Ταλιμπάν δεν ήταν πρόθυμοι να πολεμήσουν στο πλευρό των δυνάμεων που προκάλεσαν τόση φρίκη στη χώρα και το λαό της.

Πριν την Αμερικάνικη εισβολή το 2001, το Αφγανιστάν βρισκότανε ήδη σε πόλεμο επί 23 χρόνια -μακροχρόνιες εμφύλιες συγκρούσεις, βάρβαρη εισβολή από τη Ρωσία και εξεγέρσεις πολέμαρχων.

Το καθεστώς της χώρας ήταν μοναρχία μέχρι το 1973, όταν ο Μοχάμεντ Νταούντ Χαν οργάνωσε στρατιωτικό πραξικόπημα για να ανακηρυχθεί σε πρώτο πρόεδρο του Αφγανιστάν.

Και σε πείσμα όσων νομίζουν ότι οι Αφγανοί είναι φύσει συντηρητικοί, ο Νταούντ αντιμετώπισε σφοδρή αντιπολίτευση από τους Κομμουνιστές.

Οι Κομμουνιστές ήθελαν να εκσυγχρονίσουν το Αφγανιστάν, παίρνοντας σαν πρότυπο το μοντέλο του κρατικού καπιταλισμού της Σοβιετικής Ένωσης. Έβλεπαν την οικονομική ανάπτυξη χωρίς καθόλου δημοκρατία ή λαϊκή συμμετοχή σαν τη συνταγή της επιτυχίας.

Το Απρίλη του 1978 το Κομμουνιστικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα του Αφγανιστάν (PDPA) πήρε την εξουσία με πραξικόπημα, γνωστό ως Εξέγερση του Σαούρ. Ο Νουρ Μουχαμάντ Ταρακί έγινε πρόεδρος και πρωθυπουργός.

Το PDPA άρχισε να φέρνει κάποιες κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, όπως για την ισότητα των γυναικών, και την αναδιανομή της γης, που θα απειλούσε την εξουσία των μεγαλογαιοκτημόνων.

Αντιμετώπισαν επίσης κάποιες όψεις του Ισλάμ, κι εργάστηκαν για να υπονομεύσουν την επιρροή των τζαμιών.

Σύμφωνα με τη σταλινική γραμμή του PDPA, αυτό έγινε από τα πάνω, έξω από τη λογική της συμμετοχής του ίδιου του λαού των αγροτικών περιοχών στη χειραφέτησή τους.

Ένας λαός, που του λέγανε αφ’ υψηλού κάποιοι κρατικοί αξιωματούχοι ότι έπρεπε να απαλλαγεί από μια θρησκεία που του παρείχε ένα νόημα κι ένα καταφύγιο στον άκαρδο κόσμο, ήταν μάλλον απίθανο να υποδεχθεί μετά Βαΐων και κλάδων αυτά τα μαντάτα.

Γιατί οι Κομμουνιστές δεν αλλάζανε τη μοίρα των φτωχών, τους έλεγαν απλά να εγκαταλείψουν τα πιστεύω και τις παραδόσεις τους με την αφηρημένη υπόσχεση κάποιων μελλοντικών κατακτήσεων.

Μόνο ένα κίνημα που συνδέεται με τους φτωχούς ανθρώπους και παράλληλα τους παρέχει πραγματική βελτίωση των υλικών συνθηκών διαβίωσής τους, μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους.

Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση αντιμετώπισε όλο και πιο σφοδρή αντιπολίτευση τόσο από τους μαχητές όσο κι απ’ τους φτωχούς ανθρώπους. Οι Κομμουνιστές απάντησαν με μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση και καταστολή ενάντια σε όσους αντιστέκονταν.

Οι Αφγανοί που αντιμάχονταν τους Κομμουνιστές υπέστησαν συλλήψεις, βασανισμούς και βομβαρδισμούς -που το μόνο που κατάφεραν ήταν να δυναμώσουν την αντίσταση.

Σε λίγο πάνω από ένα χρόνο 27 χιλιάδες άνθρωποι εκτελέστηκαν στις φυλακές Πουλ-ε-Τσαρχί και σχεδόν 165 χιλιάδες εγκατέλειψαν το Αφγανιστάν. Το 1979 οι ταραχές οδήγησαν σε εμφύλιο πόλεμο.

Ομάδες αντιστασιακών ανταρτών σε όλη τη χώρα -οι Μουτζαχεντίν- πολεμούσαν το καθεστώς με υποστήριξη, αρχικά, από το Πακιστάν και τις ΗΠΑ.

Η ιδέα ήταν, με τα λόγια του σχεδιαστή στρατηγικής του προέδρου Τζίμι Κάρτερ, Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, «να δώσουμε στη Μόσχα το δικό της Βιετνάμ».

Αλλά η αντικομμουνιστική αντίσταση δεν ήταν κατασκεύασμα της Δύσης. Προήλθε απευθείας από τους ίδιους τους Αφγανούς. Το Μάρτη του 1979 σε μια εξέγερση στην πόλη Χεράτ του δυτικού Αφγανιστάν υπήρξε ταυτόχρονα και λαϊκός ξεσηκωμός και ανταρσία στο στρατό.

Ο λαός επιτέθηκε σε φυλακές, λεηλάτησε κι έκαψε τράπεζες, ταχυδρομεία, γραφεία εφημερίδων, κι έκανε πλιάτσικο σε παζάρια.

Οι αντάρτες κράτησαν τον έλεγχο της πόλης σχεδόν μια βδομάδα, μέχρι που ηττήθηκαν από τους εναέριους βομβαρδισμούς. Η ανακατάληψη της Χεράτ άφησε γύρω στους 15 χιλιάδες κατοίκους της πόλης νεκρούς.

Στο μεταξύ η Σοβιετική Ένωση έβλεπε όλο και πιο καθαρά ότι η Κομμουνιστική κυβέρνηση στο Αφγανιστάν ήταν υπό κατάρρευση.

Οι ηγέτες της φοβόταν τις συνέπειες που θα είχε μια τέτοια κατάρρευση στις έξι σοσιαλιστικές δημοκρατίες με Μουσουλμανική πλειοψηφία -Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν, Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν.

Κι έτσι ο Σοβιετικός στρατός εισέβαλε το Δεκέμβρη του 1979, εγκαινιάζοντας τον Σοβιετοαφγανικό Πόλεμο. Οι Ρώσοι εγκατέστησαν νέο ηγέτη, ελπίζοντας να αποτρέψουν τη νίκη των Ισλαμιστικών δυνάμεων.

Ο στόχος ήταν να τσακίσουν την αντίσταση διεξάγοντας ολοκληρωτικό πόλεμο. Εγκλήματα πολέμου διαπράχθηκαν από τα Σοβιετικά στρατεύματα κι από το στρατό του Αφγανικού Κουμμουνιστικού κόμματος με σκόπιμη στόχευση αμάχων, βιασμούς και βασανιστήρια κατά όσων αντιστέκονταν.

Οι Ρώσοι βομβάρδιζαν περιοχές για να τρέψουν τον άμαχο πληθυσμό σε φυγή και κατέκαιγαν τη γη για να τους αποτρέψουν από το να επιστρέψουν αν ήταν ακόμα ζωντανοί και κρυβότανε σε βάσεις γειτονικών ομάδων Μουτζαχεντίν.

Έστηναν παγίδες θανάτου και ναρκοπέδια και έκαμναν χρήση χημικών όπλων. Έσπειραν στην ύπαιθρο περίπου 10 με 15 εκατομμύρια νάρκες. Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις το 3-4% του Αφγανικού πληθυσμού έμειναν ανάπηροι μόνο από νάρκες.

Κατέστρεψαν και τα αρδευτικά συστήματα που ήταν απαραίτητα για τη γεωργία σε ένα τόσο ξηρό κλίμα. Το 1985 οι μισοί αγρότες που παρέμειναν να καλλιεργούνε τη γη τους είδαν τα χωράφια να βομβαρδίζονται.

Στο τέλος του πολέμου, οι Ρώσοι είχαν καταστρέψει τα μισά από τα 24 χιλιάδες χωριά της χώρας.

500 χιλιάδες με 2 εκατομμύρια Αφγανοί σκοτώθηκαν και 6 εκατομμύρια εκτοπίστηκαν, κυρίως προς το Ιράν και το Πακιστάν.

Για μια χώρα με πληθυσμό μόλις 25 εκατομμυρίων ανθρώπων τότε οι απώλειες ήταν απολύτως καταστροφικές.

Και οι κατακτήσεις για τις γυναίκες που οι Ρώσοι έλεγαν ότι ήθελαν να φέρουν συνδέθηκαν με τη βαρβαρότητα του Σοβιετικού πολέμου.

Παρά την αγριότητα της Ρώσικης εισβολής, η αντίσταση δεν κάμφθηκε. Και σα να μην έφτανε αυτό, οι Ρώσικες απώλειες έφτασαν περίπου τους 15 χιλιάδες νεκρούς στρατιώτες.

Το αντιπολεμικό αίσθημα αναπτύχθηκε και στην ίδια τη Ρωσία κι άρχισε να αναπτύσσεται ένα κίνημα αρνητών στράτευσης από νέους ανθρώπους που δεν ήθελαν να πολεμήσουν και να σκοτωθούν στο Αφγανιστάν.

Και η ίδια η Σοβιετική Ένωση δεχόταν όλο και μεγαλύτερη πίεση καθώς ο Γκορμπατσόφ προσπαθούσε να δώσει νέα ώθηση στην οικονομία, ανοίγοντας τις πόρτες στο ιδιωτικό κεφάλαιο και στους μηχανισμούς της αγοράς.

Πράγμα που σήμαινε την εκκαθάριση κάποιων συντηρητικών γραφειοκρατών και εσωτερικές διαμάχες που πυροδότησαν εθνικές διεκδικήσεις στις δημοκρατίες της Σοβιετικής Ένωσης.

Το Δεκέμβρη του 1986, ταραχές ξέσπασαν σε διάφορες πόλεις του Καζακστάν μετά το διορισμό νέου ηγέτη της περιοχής από τη Ρωσία.

Το κόστος του Αφγανικού πολέμου ήταν πλέον αβάσταχτο.

Οι Σοβιετικές δυνάμεις αποσύρθηκαν το 1987, αλλά ο εμφύλιος πόλεμος συνεχίστηκε μέχρι την κατάρρευση της Κομμουνιστικής κυβέρνησης το 1992.

Η Σοβιετική που διέλυσε την Αφγανική κοινωνία, δημιούργησε τις συνθήκες τόσο για την παρατεταμένη φτώχεια όσο και για την αντίσταση που αργότερα πήρε ιλιγγιώδεις διαστάσεις με την επέμβαση των ΗΠΑ και της Βρετανίας.

Διαφορετικές ομάδες Μουτζαχεντίν κατέλαβαν την εξουσία, με τους τοπικούς πολέμαρχους να πολεμούν μεταξύ τους για την όποια εξουσία μπορούσαν να αρπάξουν.

Αυτή η κατάσταση αποκάλυψε την απληστία και τη διαφθορά εις βάρος των φτωχών ανθρώπων, παρότι πολλοί απ’ αυτούς είχαν υποστηρίξει τους πολέμαρχους στον πόλεμο ενάντια στους Κομμουνιστές.

Ο εμφύλιος πόλεμος αναζωπυρώθηκε.

Μπροστά στον κίνδυνο μεγαλύτερου χάους, οι Ταλιμπάν εμφανίστηκαν στο νότιο Αφγανιστάν το Σεπτέμβρη του 1994 με την υπόσχεση να φέρουν σταθερότητα.

Αναπτύχθηκαν και συνέχισαν να επεκτείνουν τον έλεγχό τους μέχρι που τελικά πήραν την εξουσία το 1996 με τη βοήθεια του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Η επαρχιώτικη καταγωγή τους σε συνδυασμό με το μίσος για τη διαφθορά και την υποκρισία των κυβερνητικών δυνάμεων εξασφάλισε στους Ταλιμπάν λαϊκή υποστήριξη, παρά τη σκληρότητά τους.

Οι ΗΠΑ είχαν βοηθήσει τους Ταλιμπάν να πάρουν την εξουσία, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι απλά εκτελούσαν εντολές της Ουάσιγκτον. Δε συμφωνούσαν με τα σχέδια των Αμερικανών για τον έλεγχο των αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή.

Εξαιτίας αυτής της διαφωνίας, οι Ταλιμπάν έγιναν ένας νέος εχθρός για τις ΗΠΑ.

Η κατάσταση έφτασε σε μία θανατερή καμπή μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Τον Οκτώβρη του 2001 οι ΗΠΑ εισβάλλανε στο Αφγανιστάν με την πρόφαση ότι κυνηγούσανε μαχητές της Αλ Κάιντα. Οι Ταλιμπάν αρνήθηκαν να παραδώσουν τον ηγέτη τους, Οσάμα μπιν Λάντεν.

Στην πραγματικότητα, οι ΗΠΑ ήθελαν να κάνουν επίδειξη της τεράστιας στρατιωτικής τους ισχύος και να επιβεβαιώσουν τον έλεγχό τους στο πετρέλαιο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Για δυο χρόνια δεν υπήρξε καμία αντίσταση στην Αμερικανική κατοχή. Αλλά σε μια θλιβερή επανάληψη των παλιότερων επεμβάσεων, οι βαρβαρότητες των κατοχικών δυνάμεων προκάλεσαν την αντίσταση, η οποία στη συνέχεια αντιμετωπίστηκε με ακόμα μεγαλύτερη βία.

Οι κυβερνήσεις που φύτεψε η Δύση ήταν βουτηγμένες στη διαφθορά. Η ελίτ καταβρόχθιζε οικονομική βοήθεια, μίζες, φιλοδωρήματα από τις δυνάμεις κατοχής και κέρδη από το ταχύτατα αναπτυσσόμενο εμπόριο οπίου.

Η θέα του προέδρου Ασράφ Γκάνι να το σκάει με ελικόπτερο και 140 εκατομμύρια ευρώ καβάτζα δεν προκάλεσε καμιά έκπληξη στους απλούς ανθρώπους.

Ούτε εξεπλάγην κανείς από το γεγονός ότι οι Αμερικανικές και Βρετανικές δυνάμεις φρόντισαν πρώτα την κοπανίσουν οι πρέσβεις και τα σκυλιά τους, αφήνοντας χιλιάδες Αφγανούς πρόσφυγες αβοήθητους.

  • ΚΕΕΡΦΑ για την επίθεση ομάδας φασιστών τραμπούκων με αλυσίδες, στυλιάρια & taser σε μέλη της ΚΝΕ

    ΚΕΕΡΦΑ για την επίθεση ομάδας φασιστών τραμπούκων με αλυσίδες, στυλιάρια & taser σε μέλη της ΚΝΕ

  • Ήθελε ο Τραμπ να βομβαρδίσει την Κίνα;

    Ήθελε ο Τραμπ να βομβαρδίσει την Κίνα;

  • Το νέο στρατόπεδο-φυλακή προσφύγων της Σάμου

    Το νέο στρατόπεδο-φυλακή προσφύγων της Σάμου

  • Οι τουρκικές αρχές γκρεμίζουν «γκέτο» Συρίων προσφύγων που είχε γίνει στόχος φασιστικών πογκρόμ

    Οι τουρκικές αρχές γκρεμίζουν «γκέτο» Συρίων προσφύγων που είχε γίνει στόχος φασιστικών πογκρόμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: