Κένεθ Πάτσεν, ο ποιητής του προλεταριάτου

Ο Κένεθ Πάτσεν (1911-1972) ήταν ένας Αμερικανός ποιητής και μυθιστοριογράφος. Πειραματίστηκε με διάφορες μορφές λογοτεχνίας και ενσωμάτωσε στα έργα του ζωγραφιές, σχέδια και τζαζ μουσική. «Ανέπτυξε μέσα απ’ τους μύθους, τα ερωτικά και τα εικονογραφημένα του ποιήματα μια βαθιά και συνάμα σύγχρονη μυθολογία που εκφράζει μια αίσθηση συμπονετικής κατάπληξης απέναντι σ’ ένα βίαιο κόσμο». Μαζί με το φίλο και συνάδελφό του, Κένεθ Ρέξροθ, άσκησαν τεράστια επιρροή στην Αναγέννηση του Σαν Φρανσίσκο και στο κίνημα της Γενιάς των Μπιτ λογοτεχνών.

Γεννήθηκε στο Νάιλς του Οχάιο το 1911. Από τα 12 του κρατούσε ημερολόγιο και διάβαζε Δάντη, Όμηρο, Μπερνς, Σαίξπηρ και Μέλβιλ. Φοίτησε στο Πειραματικό Κολλέγιο του Αλεξάντερ Μάικλετζον για ένα χρόνο και μετά στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν. Έκανε διάφορες δουλειές ως μετανάστης εργάτης στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Ένα σονέτο του, η «Μονιμότητα», δημοσιεύτηκε στους New York Times στις 10 Απριλίου 1932. Έγραψε πάνω από 40 βιβλία ποίηση, πρόζα και θέατρο. Το 1933 μετακόμισε στη Βοστόνη, όπου γνώρισε τη Μίριαμ Όικεμους. Τότε ήταν πρωτοετής φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο του Άμερστ της Μασαχουσέτης και άρχισε να της στέλνει ερωτικά ποιήματα. Αργότερα παντρεύτηκαν. Μετακινούνταν από πόλη σε πόλη στην προσπάθεια του Πάτσεν να βγάζει κάποια λεφτά ως συγγραφέας.

Το 1937 είχε ένα ατύχημα που του προκάλεσε μόνιμη βλάβη στη σπονδυλική στήλη, ενώ προσπαθούσε να επισκευάσει το αμάξι ενός φίλου του. Το 1950 εγκαταστάθηκε στο Σαν Φρανσίσκο, όπου γνωρίστηκε με το Λόρενς Φερλινγκέτι και συνδέθηκε με το Μπιτ κίνημα. Μετά τη δεύτερη εγχείρηση, το 1956, μετακόμισε στο Πάλο Άλτο, για να είναι κοντά στο νοσοκομείο. Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του υπήρξε φλογερός ειρηνιστής. Εναντιώθηκε στην εμπλοκή των ΗΠΑ στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: «Μιλάω εκ μέρους μιας γενιάς που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια ενός πολέμου και είναι καταδικασμένη να πεθάνει σ’ έναν ακόμα πόλεμο». Αυτή η ξεκάθαρη πολιτική στάση του, και η σωματική ακινησία κατά το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής του, ήταν μάλλον οι πιο καθοριστικοί λόγοι που δεν έγινε ευρύτερα γνωστός.

Οι πρώτες του ποιητικές συλλογές ήταν οι πιο πολιτικές και αυτές που του έδωσαν το προσωνύμιο -που ο ίδιος αρνήθηκε- του «ποιητή του προλεταριάτου». Καθώς η καριέρα του εξελίσσονταν, ωθούνταν σε όλο και πιο πειραματικές τεχνοτροπίες, δημιουργώντας, μαζί με συγγραφείς όπως ο Λάνγκστον Χιουζ και ο Κένεθ Ρέξροθ, το είδος της τζαζ ποίησης. Πειραματίστηκε επίσης με τα παιδικού ύφους εικονογραφημένα του ποιήματα που δημοσιεύτηκαν χρόνια μετά το θάνατό του σε μια συλλογή με τίτλο «Τι θα κάνουμε τώρα χωρίς εμάς».

Ωραία μέρα για ένα λιντσάρισμα

Κάποια σκυλιά μοιάζουν με βλοσυρούς γεροδικαστές.
Σε μια παράξενη έδρα. Οι μύτες τους σημαδεύουν
Το Νέγρο με τη θηλιά στο λαιμό.
Τα πόδια του τινάζονται σαν της αγελάδας πάνω απ' αυτούς τους
Αξιότιμους κυρίους που χασκογελούν καθώς πνίγεται.
Δεν ξέρω αυτόν το μαύρο άνδρα
Δεν ξέρω αυτούς τους λευκούς άνδρες.
Αλλά ξέρω ότι το ένα χέρι μου είναι
Μαύρο και τ' άλλο άσπρο. Ξέρω ότι 
Ένα κομμάτι δικό μου στραγγαλίζεται, 
Ενώ ένα άλλο κομμάτι μου γελάει φριχτά.
Ώσπου αυτό ν' αλλάξει 
Εγώ πάντα θα είμαι φονιάς και σκοτωμένος.

Ημερολόγιο του Σεληνόφωτος της Αλβιώνας

Κένεθ Πάτσεν

«Υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να σταματήσουμε τον πόλεμο,

Κι αυτός είναι να τελειώνουμε με τον καπιταλισμό.

Υπάρχει μόνο ένας τρόπος για απαλλαχθούμε από τον καπιταλισμό,

Κι αυτός είναι με επανάσταση.

Υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να πετύχει η επανάσταση,

Κι αυτός είναι να δημιουργήσουμε αδελφοσύνη σ’ αυτό τον κόσμο.

Αυτό είναι το καθήκον της ανθρωπότητας τώρα.

Αυτό πρέπει να γίνει».

Κένεθ Πάτσεν, 1941
Γράμμα στους έτοιμους να πεθάνουν
Ήσασταν οι τελευταίοι που αγαπήσαν την Αμερική. Πολύ δυσοίωνες
Είναι οι ώρες της προσμονής, πολύ καινούρια τα ονόματα
Στο χάρτη αυτής της γεωγραφίας. Πιο πολύ 
Απ' όλη την αλήθεια που αρνούνται τα τύμπανα πολέμου και τα λάβαρα.
Πιο πολύ απ' όλα όσα μπορούμε να λέμε, να νιώθουμε ή να κάνουμε
Λέγονται, νιώθονται και γίνονται, από εσάς: τους έτοιμους να πεθάνουν.
Ήσασταν οι πρώτοι που αγάπησαν την Αμερική, όπως οι άνδρες 
Αγαπούν τη μάνα που τους εγκατέλειψε, σαν συγγενείς
Σε βεντέτα που σέβονται την αιματοχυσία
Γιατί δίνει στη γη που πατούνε τ' αγρίμια ένα δίκιο.
Ήσασταν θύματα μιας συνθετικής παράδοσης 
Της αγάπης, εσείς που κάλλιο νάχατε μισήσει τη διαλαγή τους απ' τη γέννα.
Μπορείτε νάστε οι πρώτοι κι οι τελευταίοι για πάντα που αγαπήσαν
Αυτή τη χώρα. Εσείς που οι ζωές σας είναι άδειες από ζωή.
Που τα κορμιά σας κιόλας παζαρεύουν και ματοκυλάνε...
Ω τι όρκος
Να μην αλλάξεις τίποτα στη ζωή μας μα μόνο τη ζωή στην εποχή μας
Να φυτεύεις το δυναμίτη του μίσους σ' όλη μας την αγάπη και τη σπορά μας
Ω μια να χτίζεις, μια να γκρεμίζεις κι εμπρός να βαδίζεις, να σκαρφαλώνεις, να σκαρφαλώνεις.

Δεν έχουν απομείνει και πολλά βασίλεια

Γράφω του φεγγαριού τα χείλη πάνω στους ώμους της. Σ' ένα
ναό αργυρόηχου αλαργεμού τη φυλάω να ησυχάζει.
Για το κρεβάτι της γράφω μι' ακινησία απ' όλους τους κύκνους 
του κόσμου. Με την πρωινή πνοή της ίρβης την 
προφυλάσσω από κάθε πληγή.
Πιάνοντας το μολύβι των ποταμών και των βουνοκορφών το μαξιλάρι της
γεμίζω με τραγούδια.
Επάνω στα μαλλιά της γράφω το κοίταγμα των ουρανών 
σαν ξημερώνει.
-Μακριά από τούτο το βασίλειο, ετούτο το στερνό ακηλίδωτο
μέρος, θα κράταγα τις κυβερνήσεις, τον πολιτισμό μας, και
όλα τ' άλλα τα εγκαταλειμμένα από το πνεύμα και διεφθαρμένα ιδρύματα.
Ω παγερά ωραία μπουμπούκια του φεγγαριού που σαλεύει πάνω στους
ώμους της... του φεγγαριού τα χείλη σαλεύουν εκεί...
όπου το άγγιγμα οποιωνδήποτε άλλων χειλιών θα ήτανε βεβήλωση.

Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΛΠΙΔΑ Είναι ότι μια απ’ αυτές τις μέρες το έδαφος θ’ αηδιάσει τόσο ώστε να φύγει από δω -αφήνοντας τους ανθρώπους να σταθούν σε τίποτα παραπάνω απ’ αυτό που με τόση αιμοβόρικη επιτυχία αντιπροσώπευαν μέχρι τώρα.

Κάποιος που ελπίζει

Γεννημένος σαν πρίγκιπας σωστός όλο ζωή
Με μικροκαμωμένα, ροζ, ορθογώνια ποδάρια
Και μια προδιάθεση στην τριχοφυΐα, στέκομαι
Κάτω από το φλογερό φεγγάρι κι αναρωτιέμαι
Για την εξαφάνιση όλων των ιερών πραγμάτων
Από τον πάλαι ποτέ πολλά υποσχόμενο ετούτο κόσμο.
Και δε θα μού ήτανε ιδιαίτερα δυσάρεστο
Αν μου λέγανε ότι αύριο στις εφτά το πρωί
Θα παρουσιαστεί μπροστά μας ένα Άγγελος της Δικαιοσύνης
Να καθαρίσει τους ανθρώπους απ' τις αμαρτίες-
Γιατί αν υπάρχει, και το κάνει, τότε πιο άνετα κι εγώ θα μπορώ
Να βουτήξω τις άθλιες μουσούδες τους και πάλι στις βρωμιές.

Για να

Κάνω την αίτηση για μια θεσούλα (τώρα τι θέση θα σε γελάσω) έπρεπε 
Να παντρευτώ του αντιδήμαρχου την κόρη μέχρι τις δώδεκα το μεσημέρι. Τρία
λεπτά πριν έφτασε η διαταγή.
Ήμουνα και παντρεμένος, κι ο αντιδήμαρχος παιδιά δεν είχε, το
έκανα όμως.
Μετά μούπανε να ξουρίσω το μούσι του πατέρα μου. Εντάξει.
Και τι να λέει που ήταν ευνούχος και είχε αποβιώσει όταν
ήταν μωρό; Του τράβηξα μια ξούρα.
Μετά μου είπανε να κάψω ένα χωριό, μετά μια ευλόγου μεγέθους κωμόπολη.
Μετά μια πόλη, μια πιο μεγάλη. Μία μικρή εξαθλιωμένη χώρα.
Ύστερα μια απ' τις "μεγάλες δυνάμεις" -ύστερα κι άλλη (κι άλλη, κι
άλλη). Πραγματικά, συνέχισαν στο ίδιο στιλ ώσπου μούπαν 
να κάψω ό,τι έχει απ' άνθρωπο φτιαχτεί επί προσώπου γης! Και
τόκανα, ξεπάστρεψα και το τελευταίο ίχνος, δεν άφησα τίποτα, τίποτα
δε λογάριασα τι ήταν τι δεν ήταν.
Μετά μου είπαν να τα στείλω όλα στο διάολο κι ακόμα παραπέρα! Και
τάστειλα στο διάολο κι ακόμα παραπέρα (σιγά μη τ' άφηνα)... 
Τώρα, μου είπαν, ξαναβάλτα όλα στη θέση τους, βάλτα
όπως ήταν στην αρχή.
Μάλιστα... είχε έρθει η σειρά μου να τους πω κι εγώ κάτι. Τι λε' ρε γαμώτ' ναούμ,
τέτοια σκατοδουλειά να τη βράσω.

Ο αυλητής της σελινόριζας

Ήταν κάποιος αυλητής της σελινόριζας
Που έπιανε μόνος του φωτιά σαν φλόγα ζωντανή
Στην κορυφή κάτι λιμνάζοντων παλιών αποβρασμάτων.
Θέλαν να τον χτυπήσουν με σφυρί,
Αλλά πού να βρουν να πληρώσουν
Το εισιτήριο που θα τους ζητούσε για να τον δουν.

ΚΗΡ-

ΥΣΣΩ

ΤΗΝ

ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ

ΔΙΕΘ-

ΝΟΥΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΤΟΥ

ΒΟΥΛΩΣ’ ΤΟ

ΤΟ ΡΗΜΑΔΙ ΣΟΥ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: